Een productiemachine schoonmaken is iets anders dan een werkbank afnemen. In industriële omgevingen stapelen vet, stof, roet, lijmresten en productvervuiling zich vaak op rond onderdelen die lastig bereikbaar of gevoelig voor vocht zijn. Tegelijkertijd kan stilstand kostbaar zijn. Daardoor draait professionele reiniging niet alleen om een schoon resultaat, maar ook om veiligheid, materiaalbehoud en de vraag hoe snel een installatie weer inzetbaar moet zijn.

De vervuiling bepaalt de reinigingsmethode

Bij industriële reiniging door Van Beek Reiniging is het type vervuiling een belangrijk uitgangspunt. Vet heeft andere eigenschappen dan roet of opgedroogde productresten, en ook de ondergrond maakt verschil.

RVS kan bijvoorbeeld anders reageren op mechanische belasting dan kunststof of een gecoat oppervlak. Daarnaast zijn sommige delen van een machine gevoelig voor vocht, terwijl andere juist goed met water of stoom gereinigd kunnen worden.

Daarom is één standaardmethode zelden geschikt voor iedere installatie. De juiste aanpak hangt af van materiaal, bereikbaarheid, vervuilingsgraad en de rol die het onderdeel binnen het productieproces heeft.

Water is niet altijd de meest praktische keuze

Water en reinigingsmiddelen zijn in veel situaties effectief, maar in technische omgevingen kunnen ze ook nadelen hebben.

Elektrische componenten, sensoren en bekabeling kunnen gevoelig zijn voor vocht. Daarnaast moet vervuild water worden opgevangen en afgevoerd. Dat kan extra tijd en logistiek vragen.

Ook droogtijd speelt mee. Wanneer een machine volledig droog moet zijn voordat deze opnieuw in bedrijf kan, kan de totale onderhoudsstop langer duren dan de daadwerkelijke schoonmaak.

In zulke situaties kan een droge reinigingstechniek interessanter zijn, mits deze past bij de vervuiling en de ondergrond.

Droogijs verwijdert vervuiling zonder straalmiddel achter te laten

Een techniek die daarvoor wordt gebruikt is droogijs reinigen. Hierbij worden kleine korrels vaste koolstofdioxide met perslucht tegen een vervuild oppervlak geblazen.

De impact van de korrels helpt de vervuilingslaag los te maken. Tegelijkertijd zorgt het temperatuurverschil ervoor dat sommige soorten aanslag brosser worden. Na contact sublimeert het droogijs direct van vaste stof naar gas.

Daardoor blijft geen traditioneel straalmiddel achter.

Dat onderscheidt de methode bijvoorbeeld van zandstralen of andere technieken waarbij na afloop ook het gebruikte straalmateriaal verwijderd moet worden.

Minder restmateriaal kan onderhoud eenvoudiger maken

Bij machines met veel naden, openingen en moeilijk bereikbare onderdelen is achtergebleven straalmiddel ongewenst.

Korrels kunnen zich ophopen in hoeken of tussen componenten en moeten vervolgens handmatig worden verwijderd.

Bij droogijs blijft vooral de losgekomen oorspronkelijke vervuiling over. Dat kan het nabehandelen van de installatie beperken.

Het betekent echter niet dat er helemaal geen afval ontstaat. Vet, verf of productresten die loskomen moeten nog steeds worden opgevangen en afgevoerd.

De winst zit vooral in het feit dat er geen extra reinigingsmedium aan dat afval wordt toegevoegd.

De instellingen bepalen hoe agressief de reiniging is

Droogijs wordt soms omschreven als een zachte techniek, maar de werkelijke invloed hangt sterk af van de instellingen.

Persluchtdruk, hoeveelheid droogijs, korrelgrootte, afstand tot het oppervlak en de hoek waaronder wordt gewerkt beïnvloeden allemaal het resultaat.

Een robuust metalen machineframe kan bijvoorbeeld anders worden behandeld dan een kwetsbare coating of fijn technisch onderdeel.

Eerst testen voorkomt schade

Bij onbekende oppervlakken is een kleine proefzone verstandig.

Daarmee kan worden gecontroleerd of de vervuiling voldoende loskomt zonder dat de ondergrond zichtbaar wordt aangetast.

Juist bij oudere machines kunnen laklagen, afdichtingen of kunststoffen in de loop der jaren bros zijn geworden. Een methode die technisch geschikt lijkt, moet daarom nog steeds zorgvuldig worden toegepast.

Minder demontage kan productiestilstand verkorten

Een belangrijk voordeel van gerichte technische reiniging is dat niet altijd ieder onderdeel volledig hoeft te worden gedemonteerd.

Demontage kost tijd en brengt daarnaast het risico met zich mee dat onderdelen opnieuw moeten worden afgesteld.

Wanneer vervuiling bereikbaar is terwijl componenten gemonteerd blijven, kan de totale onderhoudsduur korter worden.

Dat betekent niet dat machines zomaar tijdens productie gereinigd kunnen worden. Bewegende delen, spanning en andere veiligheidsrisico’s moeten eerst beheerst zijn.

Wel kan een droge methode zonder lange droogtijd ervoor zorgen dat een installatie na reiniging sneller weer beschikbaar is.

Perslucht is een essentiële randvoorwaarde

Droogijsstralen werkt alleen goed met voldoende perslucht.

Niet alleen de druk is belangrijk, maar ook het luchtvolume dat continu beschikbaar is. Een compressor die te weinig capaciteit levert kan ervoor zorgen dat de straalkracht tijdens het werk terugvalt.

Ook de kwaliteit van de perslucht telt mee.

Vocht en olie in luchtleidingen kunnen ongewenst zijn bij gevoelige toepassingen. Daarom moet vooraf worden bekeken welke voorzieningen op locatie aanwezig zijn en of aanvullende apparatuur nodig is.

Ventilatie is belangrijk bij werken met CO₂

Droogijs bestaat uit vaste koolstofdioxide. Tijdens het reinigen verandert dit in gas en komt CO₂ vrij in de omgeving.

In grote, goed geventileerde productiehallen is dat doorgaans beter beheersbaar dan in een kleine afgesloten ruimte.

Daarom hoort ventilatie bij de risicoanalyse.

Ook persoonlijke bescherming blijft noodzakelijk. Loskomende vervuiling kan worden verspreid en het proces produceert geluid. Oog- en gehoorbescherming zijn daardoor in veel situaties onderdeel van veilig werken.

Preventief reinigen voorkomt hardnekkige opbouw

Veel machines worden pas grondig gereinigd wanneer de vervuiling duidelijk zichtbaar is of onderhoud moeilijker begint te worden.

Dat is niet altijd efficiënt.

Een dunne vet- of stoflaag is vaak eenvoudiger te verwijderen dan vervuiling die maandenlang onder invloed van warmte en productieprocessen is opgebouwd.

Daarnaast kan vuil inspectie bemoeilijken. Kleine lekkages, losse delen of beschadigingen zijn op een sterk vervuild oppervlak minder snel zichtbaar.

Periodieke reiniging kan daarom onderdeel worden van preventief onderhoud in plaats van een losse actie na een storing.

Schoon betekent niet automatisch brandschoon

Bij industriële reiniging is het gewenste eindniveau afhankelijk van de toepassing.

Een machineonderdeel hoeft niet altijd cosmetisch als nieuw te ogen om technisch schoon genoeg te zijn. In andere omgevingen kan juist een zeer hoog reinigingsniveau nodig zijn vanwege productkwaliteit, inspectie of onderhoud.

Daarom is het verstandig om vooraf het doel van de reiniging vast te leggen.

Moet vet worden verwijderd om onderhoud mogelijk te maken, moet een oppervlak worden voorbereid voor een nieuwe coating of moet een complete productielijn worden ontdaan van resten?

Die vraag bepaalt uiteindelijk welke reinigingstechniek logisch is en hoe grondig het proces moet worden uitgevoerd.